Betekenis van het avondmaal

Leestijd: 8 min.

Avondmaal: Goddelijk priesterschap hersteld in jou!

Met Goede Vrijdag gedenken we dat Jezus Christus voor onze zonden stierf aan het kruis, en ons door zijn dood verzoening bracht met God de Vader. Juist deze dag beseffen we de rijke betekenis van het avondmaal. Voor mensen die niet naar de kerk gaan, is het avondmaal vaak maar een raadselachtig gebeuren. Voor christenen is het echter een viering van de kern van het Evangelie: het nieuwe verbond met God, in het bloed van Jezus Christus. En ook al gebruiken verschillende groepen christenen verschillende benamingen – eucharistieviering, tafel of maaltijd des Heren, communie – het offer van Jezus staat altijd centraal.

Betekenis avondmaal in de Bijbel

Jezus stelde het sacrament van het avondmaal in tijdens de laatste Pesachmaaltijd die Hij met Zijn discipelen op aarde vierde. Dit plaatst het avondmaal direct in een bepaalde context, namelijk die van verlossing en bevrijding. Maar er is nog een ander aspect dat ons zou ontgaan, als we niet eerst keken naar Genesis 14:17-24. We lezen hier over een ontmoeting tussen Abram en een van de meest mysterieuze personages uit het Oude Testament: Melchizedek. De naam Melchizedek betekent ‘koning van gerechtigheid’. Ook lezen we dat hij de koning van Salem is, de oorspronkelijke naam van de stad Jeruzalem. Het woord Salem stamt rechtstreeks af van het Hebreeuwse woord shalom. Deze man is dus koning van gerechtigheid en koning van vrede.

Toen trok de koning van Sodom hem tegemoet, nadat hij teruggekeerd was van het verslaan van Kedor-Laomer en de koningen die bij hem waren, naar het dal Sjave, dat is het tegenwoordige Koningsdal. En Melchizedek, de koning van Salem, bracht brood en wijn; hij was een priester van God, de Allerhoogste. (vers 17-18)

In dit vers wordt voor de eerste keer in de Bijbel het woord priester gebruikt, een belangrijk Bijbels thema. Wanneer zo'n thema voor de eerste keer in de Bijbel voorkomt, legt dat de basis voor alles wat er later nog over wordt geschreven. Deze ontmoeting met Melchizedek toont ons dus het basisconcept van Bijbels priesterschap.

Abram heeft hier een ontmoeting met twee koningen: de koning van Salem en de koning van Sodom. Twee steden met twee verschillende associaties en zeer verschillende bestemmingen! In zeker opzicht wordt Abram hier geconfronteerd met een keuze.

En hij zegende hem en zei: Gezegend zij Abram door God, de Allerhoogste, Die hemel en aarde bezit! En geloofd zij God, de Allerhoogste, Die overgeleverd heeft uw tegenstanders in uw hand! En Abram gaf hem van alles een tiende deel. De koning van Sodom zei tegen Abram: Geef mij de mensen, maar houd de bezittingen voor uzelf. (vers 19-21)

De koning van Sodom zei als het ware: 'Je hebt mij, mijn volk en mijn bezittingen gered. Uiteraard wil je daar een vergoeding voor hebben. Ik ben tevreden als ik alleen maar mijn mensen mag houden, en ik zal je al het andere geven.'

Maar Abram zei tegen de koning van Sodom: Ik zweer bij de HEERE, God, de Allerhoogste, Die hemel en aarde bezit, dat ik niets, van draad tot schoenriem toe, ja, niets van alles wat van u is, zal nemen, zodat u niet kunt zeggen: Ik heb Abram rijk gemaakt. Verre daarvan! Alleen wat de knechten gegeten hebben, en het deel van de mannen die met mij meegegaan zijn, Aner, Eskol en Mamre; laten die hun deel nemen! (vers 22-24)

Abram wees het aanbod van de koning van Sodom resoluut af. Hij aanvaardde wat Melchizedek aanbood, maar weigerde wat de koning van Sodom hem aanbood.

In Hebreeën 7 lezen we meer over de aard van Melchizedeks priesterschap en over de verschillen met het priesterschap naar de orde van Levi. De schrijver vertelt ons bovendien dat Jezus geen priester is naar de orde van Levi, maar naar de orde van Melchizedek. Onthoud dat het priesterschap van Melchizedek het oorspronkelijke priesterschap vormt. Het priesterschap van Levi, dat pas werd geïntroduceerd onder de wet van Mozes, was een priesterschap van een lager niveau. Wie de voorschriften van het Levitische priesterschap bestudeert, ziet dat Levitische priesters het volk van God niets konden aanbieden dat de mensen niet eerst zelf aan hen hadden geschonken. Maar Melchizedek bood Abram iets aan wat Abram nooit zelf had geschonken aan Melchizedek. De koning van Sodom bood Abram iets aan – namelijk de buit van de strijd – wat Abram eerst zelf had verkregen. Dit wees Abram echter radicaal af.

Volgens Hebreeën 7 konden Levitische priesters dienen zolang zij leefden; er waren dan ook veel priesters en zij brachten voortdurend offers, zonder dat die ooit definitief afrekenden met het probleem van de zonde. Maar Jezus, als Hogepriester naar de orde van Melchizedek, is nadat Hij één eeuwigdurend offer voor de zonde heeft gebracht, gaan zitten aan de rechterhand van de Allerhoogste (zie Hebreeën 10:14). Levitische priesters stonden altijd, omdat hun taak er nooit op zat. Er was nooit een laatste, definitief offer gebracht. Maar Jezus ging wél zitten, omdat Hij een eeuwig offer voor de zonden had gebracht. Hij zou nooit opnieuw een offer hoeven brengen, want het was volbracht. En het offer dat Hij bracht, was Hem voorheen niet geschonken door mensen. Het was Zijn eigen offer aan de mensen.

Avondmaal in het Nieuwe Testament

Met deze achtergrond in gedachten lezen we nu in Mattheüs 26:26-29 de beschrijving van het avondmaal des Heren:

En terwijl zij aten, nam Jezus het brood en toen Hij het gezegend had, brak Hij het en gaf het aan de discipelen en Hij zei: Neem, eet, dit is Mijn lichaam. Hij nam ook de drinkbeker en nadat Hij gedankt had, gaf Hij hun die, en zei: Drink allen daaruit, want dit is Mijn bloed, het bloed van het nieuwe verbond, dat voor velen vergoten wordt tot vergeving van zonden. Ik zeg u dat Ik van nu aan van de vrucht van de wijnstok niet zal drinken tot op de dag wanneer Ik die met u nieuw zal drinken in het Koninkrijk van Mijn Vader.

Wat betekent het dat Jezus het brood en de wijn nam en dit aanbood aan Zijn leerlingen? Dit waren precies dezelfde elementen als die de Koning van Salem, Melchizedek die tevens priester was(!), aanbood aan Abraham. In feite zei Jezus hier: 'In Mij zien jullie het priesterschap van Melchizedek terugkomen. Het was afwezig gedurende de periode dat de wet het verbond belichaamde. Maar onder het nieuwe verbond wordt het priesterschap van Melchizedek hersteld.'

Het is veelzeggend dat Melchizedek zowel koning als priester was. Onder de wet van Mozes waren het koningschap en het priesterschap strikt gescheiden. Zij konden zelfs niet verenigd worden, want priesters moesten afstammen van Levi en de koning moest uit de stam Juda komen. Een koning kon nooit priester zijn en een priester nooit koning. Maar toen Jezus opstond bij het laatste avondmaal en de wijn en het brood aanbood, zei Hij daarmee: 'Hier is het priesterschap van Melchizedek opnieuw ingesteld. Ik ben een priester, niet naar de orde van Levi, maar naar de orde van Melchizedek.' En door die daad stelde Jezus het nieuwe verbond in Zijn bloed in.

Gods verbond met ons

In 1 Korinthiërs 11:25 herinnert Paulus ons aan Jezus’ instelling van het avondmaal:

Evenzo nam Hij ook de drinkbeker, na het gebruiken van de maaltijd, en zei: Deze drinkbeker is het nieuwe testament in Mijn bloed. Doe dat, zo dikwijls als u die drinkt, tot Mijn gedachtenis.

Met het avondmaal maken we zichtbaar dat Jezus Christus, de Zoon van God, stierf en Zijn bloed voor ons vergoot. Iedere keer dat we dat doen, doen we het in herinnering aan Hem. God wil dat we nooit vergeten dat Jezus voor ons stierf als zondaars. Ik ben ervan overtuigd dat veel christenen door geestelijke moeite gaan en klein van zichzelf denken en spreken omdat hun gedachten niet gericht zijn op de dood van Jezus. Daardoor blijven ze maar hangen in het zondaar zijn; ze twijfelen of God wel van hen houdt. Als je je het kruis herinnert, dan hoef je niet laag te denken en spreken over jezelf. Het kruis is de demonstratie van Gods liefde voor ons!

Hoe zal Hij, Die zelfs Zijn eigen Zoon niet gespaard maar voor ons allen overgegeven heeft, ons ook met Hem niet alle dingen schenken? Romeinen 8:32

Voel je je klein, schuldig en zondig en worstel je met je zelfbeeld? Gebruik dan vaak het avondmaal – dat mag, er staat immers: zo dikwijls als u die drinkt... Er staat niet: 'zo zelden…' Op die manier sta je heel vaak stil bij Jezus die stierf voor jouw zonden, waarmee Hij jou een heilige, Koninklijke priester heeft gemaakt in Zijn nieuwe verbond. Dat zal je genezen.

De achtergrond van de instelling van het avondmaal is dus niet alleen de verlossing en bevrijding, maar ook het opnieuw instellen van het priesterschap van Melchizedek, de eerste hogepriester die tevens Koning was van Gerechtigheid en Vrede.

In Jeruzalem staat al vele eeuwen geen tempel meer en er is geen priesterorde meer om offers te brengen. Maar dat alles is niet erg, als we beseffen dat Jezus Christus onze Hogepriester is in eeuwigheid! De volgende keer dat je avondmaal viert, bedenk dan dat je eet en drinkt om deel te hebben aan Zijn koninklijk priesterschap. Als priester offeren we onszelf als een levend, heilig en God welgevallig offer, om als Koning Zijn autoriteit te vestigen in ons leven en in onze omgeving!

Overdenking

Overdenk eens de teksten uit Hebreeën 7-9 en gebruik bijvoorbeeld onderstaande verzen om God te danken.

Nu kan Hij ieder die door Hem tot God komt volkomen redden, omdat Hij voor altijd leeft en zo voor hen kan pleiten. (Hebreeën 7:25, NBV)
Zo is Hij dan bemiddelaar van een nieuw verbond; Hij is immers gestorven om ons te verlossen van de overtredingen tegen het eerste verbond. Nu kunnen allen die geroepen zijn het beloofde eeuwige erfdeel ontvangen. (Hebreeën 9:15, NBV)
Christus is immers niet binnengegaan in een heiligdom dat door mensenhanden is gemaakt, in de voorafbeelding van het hemelse heiligdom, maar in de hemel zelf, waar hij nu bij God voor ons pleit. (Hebreeën 9:24, NBV)

Boek avondmaal Derek Prince

Meer lezen over dit onderwerp? Dan is het boekje De kracht van het avondmaal, geschreven door Derek Prince, misschien wat voor jou. Ontdek welke uitvoering het vieren van het avondmaal in jouw leven kan hebben.

Avondmaal