De Geest van de Waarheid

Leestijd: 8 min.

Jezus beloofde Zijn discipelen dat Hij de Vader zou vragen hun een Goddelijke Helper te sturen. Hij gaf deze Helper een speciale naam: ‘de Geest van de waarheid’.

En Ik zal de Vader bidden, en Hij zal u een andere Trooster geven, opdat Hij bij u blijft tot in eeuwigheid, namelijk de Geest van de waarheid, Die de wereld niet kan ontvangen, want zij ziet Hem niet en kent Hem niet, maar u kent Hem, want Hij blijft bij u en zal in u zijn - Johannes 14:16-17

De wereld kent Hem niet

Jezus gaf aan dat de wereld de Geest van de Waarheid niet kent. De Bijbel geeft hier twee verklaringen voor.

Ten eerste, vanaf het moment dat de mensheid in opstand kwam tegen God en zich van Hem afkeerde, is ze niet meer bereid geweest de waarheid te accepteren die hun onrechtvaardige daden aan het licht bracht. Ze doen met hun onrechtvaardigheid de waarheid geweld aan (zie Romeinen 1:18, NBV21).

In de tweede plaats heeft de opstand tegen God de mensheid onder de heerschappij gebracht van ‘de god van deze eeuw’: ...de satan, die de hele wereld misleidt (Openbaring 12:9). Hét wapen van satan is bedrog. Hiermee houdt hij de mensheid onder zijn controle. Als zijn vermogen om te bedriegen eenmaal van hem is afgenomen, heeft satan verder niets meer te bieden, behalve een plaats samen met hem in het eeuwige vuur!

Wat is de waarheid?

De menselijke filosofie heeft door de eeuwen heen nooit een bevredigende definitie kunnen geven van ‘waarheid’. De Bijbel daarentegen geeft op de vraag naar ‘waarheid’ een drievoudig antwoord. Ten eerste zegt Jezus: Ik ben de waarheid (zie Johannes 14:6). Ten tweede zegt Hij als Hij bidt tot God de Vader: Uw Woord is de waarheid (zie Johannes 17:17). Ten derde zegt Johannes ons dat de Heilige Geest de Geest van de waarheid is (zie Johannes 16:13).

In de geestelijke wereld zijn er dus drie ijkpunten voor waarheid: Jezus, het Woord van God en de Heilige Geest. Als deze drie overeenstemmen, weten we dat we de waarheid ontdekt hebben, absolute waarheid. Bij iedere geestelijke kwestie moeten we ons dus drie vragen stellen:

1. Schildert het Jezus af zoals Hij werkelijk is?
2. Komt het overeen met Gods Woord?
3. Geeft de Heilige Geest Zijn bevestiging?

De Kerk had zich veel dwaalleer en bedrog kunnen besparen als ze altijd deze drie criteria voor de waarheid had gebruikt.

Het is niet genoeg als een leraar alleen een prachtig beeld schetst van Jezus als het volmaakte morele voorbeeld. Of dat een voorganger zijn gemeente bestookt met een spervuur van Bijbelverzen.

Dit is de essentie van huichelarij: je voert een religieus toneelstukje op.

Of dat een evangelist zijn publiek boeit met een meeslepende demonstratie van bovennatuurlijke kracht. Voordat we datgene wat ons wordt aangeboden als de waarheid accepteren, moeten alle drie de criteria met elkaar overeenstemmen: Jezus, Gods Woord en de Heilige Geest.

De Geest getuigt

In de drievoudige presentatie van waarheid, is het de specifieke taak van de Heilige Geest om te getuigen

(zie 1 Johannes 5:6). Hij getuigt van Jezus als de eeuwige Zoon van God, die Zijn bloed stortte aan het kruis, als afdoend offer voor onze zonden. De Heilige Geest getuigt ook van de waarheid en het gezag van Gods Woord. Paulus schreef aan de Thessalonicenzen:

Want ons Evangelie is niet alleen met woorden tot u gekomen, maar ook met kracht en met de Heilige Geest en met volle zekerheid... (1 Thessalonicenzen 1:5)

Annanias en Safira

De Heilige Geest en satan, de vader van de leugen, gaan absoluut niet samen. Dit werd op een dramatische manier duidelijk in de eerste gemeente. Ananias en Safira beweerden de volledige opbrengst van hun verkochte eigendom te hebben gebracht, maar ze hadden een deel achtergehouden. De Geest van de Waarheid die in Petrus was, liet zich echter niet bedriegen. Hij beschuldigde Ananias er niet alleen van te liegen tegen mensen, maar bovenal tegen de Heilige Geest, die de Geest van de Waarheid is:

En Petrus zei: Ananias, waarom heeft de satan uw hart vervuld, zodat u gelogen hebt tegen de Heilige Geest en een deel achtergehouden hebt van de opbrengst van het stuk grond? Als het onverkocht gebleven was, bleef het dan niet van u, en toen het verkocht was, bleef de opbrengst dan niet tot uw beschikking? Waarom toch hebt u deze daad in uw hart voorgenomen? U hebt niet tegen mensen gelogen, maar tegen God. Toen Ananias deze woorden hoorde, viel hij neer en gaf de geest. En er ontstond grote vrees bij allen die dit hoorden. (Handelingen 5:3-5)

Drie uur later kwam Safira binnen en zij herhaalde de leugen. Net als haar echtgenoot betaalde zij hiervoor met haar leven. Ananias en Safira maakten zich schuldig aan de zonde van huichelarij, hypocrisie, religieus toneelspel. Voor deze zonde gebruikte Jezus Zijn krachtigste woorden in het oordeel dat Hij uitsprak naar de religieuze leiders van Zijn tijd. In Mattheüs 23 zegt Hij tot zeven keer toe tegen hen: Wee u... huichelaars!

Het is nooit gemakkelijk om zonden te belijden.Toch is er geen andere weg.

Wat is huichelarij?

Het woord huichelarij of ‘hypocriet’ is afgeleid van het Griekse woord hupokrites. Letterlijk betekent dit woord ‘acteur’. Dit is de essentie van huichelarij: je voert een religieus toneelstukje op. Waarschijnlijk komt er onder religieuze mensen geen enkele zonde vaker voor dan deze. Als sommige mensen een religieus gebouw binnengaan, verandert hun hele houding. Ze gedragen zich niet meer natuurlijk, zijn niet meer vrij en open. Ze voelen zich verplicht een religieus masker op te zetten.

Als de spreker bepaalde zonden veroordeelt, reageren deze mensen met een gepast ‘Amen!’. Maar buiten de gemeente begaan ze deze zonden zonder ook maar een ogenblik last te hebben van hun geweten. Als zij hardop bidden, hebben ze een speciale intonatie en bedienen zich van een speciaal vocabulair. Ze staan er geen moment bij stil hoe een natuurlijke vader zich zou voelen als zijn kind hem met zulke gekunstelde woorden of met zulk gemaakt gedrag zou benaderen, alleen maar om te proberen indruk op hem te maken.

De God van de Bijbel heeft niets op met hypocriete mensen. Dit komt duidelijk naar voren in het verhaal van Job. De drie vrienden van Job vuurden allerlei religieuze waarheden op hem af. Job daarentegen was heel eerlijk. In Job 42:7 openbaart de Heer hoe Hij denkt over het gedrag van Job en zijn vrienden:

Mijn toorn is ontbrand tegen u en tegen uw twee vrienden, want u hebt niet juist over Mij gesproken, zoals Mijn dienaar Job. (Job 42:7)

Het moment van de waarheid

Op een bepaald moment in zijn carrière beging koning David twee verschrikkelijke zonden. Hij pleegde overspel met Bathseba, de vrouw van zijn buurman Uria. En om zijn zonde te verbergen, zorgde hij ervoor dat Uria werd vermoord. In eerste instantie leek het dat David hier ook nog mee wegkwam. Hij bleef aanbidden zoals hij gewend was. Hij voerde zijn plichten als koning uit. Hij woonde in zijn koninklijk paleis. Aan de buitenkant was er niets veranderd, maar nu was er een enorme kloof gekomen tussen zijn uiterlijke gedrag en zijn innerlijke hartsgesteldheid. Hij was een huichelaar geworden, een acteur die een toneelspel opvoerde, dat niet meer overeenstemde met wat er in zijn hart leefde.

Tot het moment dat Gods boodschapper, de profeet Natan, David confronteerde met zijn zonde, hing Davids eeuwige bestemming aan een zijden draadje. Door Gods genade reageerde David op de juiste manier. Hij kwam niet met slappe excuses aan en probeerde zijn zonde niet goed te praten. Hij erkende: Ik heb gezondigd. (2 Samuël 12:1-15)

Van Palmzondag naar Goede Vrijdag

Door de hele Bijbel heen vinden we deze waarheid terug: God zal nooit een compromis sluiten met de zonde.

Dit wordt levendig geïllustreerd door twee dagen uit het leven van Jezus: Palmzondag en Goede Vrijdag.

Op Palmzondag kwam Jezus Jeruzalem binnen als een volksheld, de profeet van Nazaret in Galilea. De hele stad volgde Hem. Hij had gemakkelijk kunnen afrekenen met Zijn vijanden, de religieuze leiders, en zichzelf tot koning kunnen uitroepen. Dat was wat de mensen wilden.

Maar Hij koos een andere weg. Vijf dagen later hing Hij afgewezen, naakt aan een wreed kruis. Waarom? Omdat God nooit een compromis zal sluiten met de zonde. De enige manier om met de zonde af te rekenen, was door het offer van Jezus aan het kruis.

Veel christenen praten over opwekking en bidden ervoor. Ze hebben vaak niet in de gaten dat er een barrière voor opwekking is die je niet zomaar voorbij kunt gaan: zonde. Totdat met zonde is afgerekend, kan er geen echte opwekking komen. Daar is maar één manier voor:

Wie zijn overtredingen bedekt, zal niet voorspoedig zijn; maar wie ze belijdt en nalaat, die vindt ontferming. (Spreuken 28:13)

Eerlijk gezegd zitten grote delen van de Gemeente vandaag vol met ‘bedekte zonde’. Hieronder noem ik een aantal zonden die in de christelijke wereld vaak worden weggemoffeld:

• Mishandeling. Emotioneel of seksueel misbruik van kinderen of andere gezinsleden.
• Gebroken huwelijksbeloften.
• Op onethische manier omgaan met geld.
• Verslaving aan pornografie. (Ik was geschokt toen ik ontdekte hoeveel dit voorkomt onder de leiders in kerken en gemeenten.)
• Gulzigheid. Gerichtheid op bevrediging van onze lichamelijke behoeften.

Gods oplossing is tweeledig. Ten eerste: belijden. Daarna: nalaten. Het is nooit gemakkelijk om zonden te belijden. Toch is er geen andere weg:

Als wij onze zonden belijden: Hij is getrouw en rechtvaardig om ons de zonden te vergeven en ons te reinigen van alle ongerechtigheid. (1 Johannes 1:9)

Open voor de waarheid

Sta je oog in oog met een moeilijke beslissing? Als je door deze studie vraagtekens in je leven bent gaan zetten bij dingen die je accepteerde of als deze studie je heeft gewezen op gebieden waarin je ongehoorzaam bent geweest, open je dan voor de Geest van de waarheid!

Hij staat voor je klaar en wil je graag helpen.